ΨΗΦΙΑΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΛΑΧΟΚΕΡΑΣΙΑΣ

valavan-portrait.jpgO Χρήστος Βαλαβανίδης, γεννήθηκε στην Αθήνα, την 21 Μαΐου 1944. Ο πατέρας του Χρήστου, Νικόλαος, γεννήθηκε στο Μοναστήρι της (Ελληνικής τότε) Μακεδονίας και η καταγωγή του είναι από τη Σαφράμπολη της Μικράς Ασίας.  Η μητέρα του Χρήστου, Κατερίνα Μεντή, γεννήθηκε στο Μεσολόγγι. Είναι αδελφή του μουσικοσυνθέτη και στιχουργού Σπήλιου Μεντή. Ο πατέρας της, Χρήστος Μεντής του Παναγιώτη, εφοριακός, γεννήθηκε στη Βλαχοκερασιά, Αρκαδίας. Ο Χρήστος Βαλαβανίδης είναι ανιψιός του ηθοποιού Κώστα Μεντή και εξάδελφος της Νένας Μεντή, ηθοποιού και του Χρήστου Μεντή, δασκάλου μουσικής-μουσικοσυνθέτη. Ο ίδιος ο Χρήστος Βαλαβανίδης είναι ηθοποιός και λογοτέχνης (ποιητής). Είναι παντρεμένος με την επίσης ηθοποιό Ασπασία Κράλλη και έχουν μια κόρη την Κατερίνα, η οποία είναι ψυχολόγος.

«Ο Χρήστος Βαλαβανίδης αποφοίτησε από τη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου το 1973. Συνεργάστηκε με πολλούς ιδιωτικούς θιάσους καθώς και με τις δύο κρατικές σκηνές, της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Υπηρέτησε όλα σχεδόν τα είδη της τέχνης του ηθοποιού: Αρχαίο δράμα, Αττική κωμωδία, Κωμειδύλλιο, Οπερέτα, σύγχρονο θέατρο, μουσικό θέατρο, Παντομίμα και Επιθεώρηση»[1]. Ο αναγνώστης θ’ αποκτήσει μια σφαιρική εικόνα του πολυσχιδούς καλλιτεχνικού του έργου πατώντας τη σύνδεση στο τέλος του βιογραφικού του, που αφορά στη φιλμογραφία του.  

valavan1.jpg valavan2.jpg

Στιγμιότυπα από την παράσταση «Ο Εξηνταβελόνης», στο Εθνικό θέατρο (Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος», Δεκ. 2016-Απρ. 2017). Πηγή: «Ο Χρήστος Βαλαβανίδης ξανά στο ‘σανίδι΄» (http://tamtam.news/news-desk/tt-1210/)

Η καλλιτεχνική δράση του Χρήστου ξεκίνησε ακόμη και πριν την αποφοίτησή του από τη Σχολή Εθνικού Θεάτρου. Την τριετία 1972-1975, συμμετείχε σε τηλεοπτικές σειρές (π.χ. «Η Γειτονιά μας») καθώς και σε τηλεοπτικές εκπομπές (π.χ. «Τα μικροαστικά», «Λαβύρινθος»). Ακολούθησε μια 30ονταετία (1976-2006), με αποκορύφωμα την πενταετία 1986-1990, με έντονη καλλιτεχνική δραστηριότητα σε όλους τους τομείς της τέχνης, τον κινηματογράφο (π.χ. «Τα κουρέλια τραγουδάνε ακόμα…»[2], «Λούφα και παραλλαγή», «Πάμπτωχοι»), τις τηλεοπτικές σειρές (π.χ. «Το μινόρε της αυγής», «Οι αυθαίρετοι», «The First Olympics», «Ένα αστέρι γεννιέται», «Όλα στην ταράτσα»), τις τηλεταινίες (π.χ. «Καρδιακός φίλος»), τις ελληνικές βιντεοταινίες (π.χ. «Ελλάς Ελλήνων παλαβών», «Εδώ ο κόσμος χάνεται και η Μιμή χτενίζεται»), τις τηλεοπτικές θεατρικές παραστάσεις (π.χ. «Το καφενείο», «Χαιρέτα μου τον πλάτανο», «Οι φυλλωσιές») και τις θεατρικές παραστάσεις (π.χ. «Τα οράματα της Σιμόν Μασάρ», «Ελλάς το καφενείο σου»). Μετά τον ερχομό της οικονομικής κρίσης, υπήρχε μια κάμψη στην καλλιτεχνική του δράση, η οποία όμως αντεστράφη την πενταετία 2011-15, κατά τη διάρκεια της οποίας έπαιξε σε θεατρικές παραστάσεις (τηλεοπτικές και ελεύθερο θέατρο) (π.χ. «Άλκηστις», «Η άλωση της Κωνσταντίας») και συμμετείχε ενεργά σε τηλεοπτικές εκπομπές (π.χ. με την Ελένη Μενεγάκη»)[3]. Μια περιπέτεια με την υγεία του το 2015 (Μάρτιο) τον ανάγκασε να εγκαταλείψει προσωρινά τη σκηνή (το «σανίδι»)[4]. Πρόσφατα (Δεκέμβριο 2016-Απρίλιο 2017) επανήλθε στη σκηνή (Εθνικό Θέατρο), όπου «ενσαρκώνει τον αθεράπευτα τσιγκούνη και μίζερο Σμυρνιό πατριάρχη του Κωνσταντίνου Οικονόμου», «σε ιδιωματική διάλεκτο της Σμύρνης του 19ου αιώνα (1817) και με τίτλο «Ο ΕΞΗΝΤΑΒΕΛΟΝΗΣ»[5].

valavan3.jpg

Ο Χρήστος υποδύεται ένα φιλάργυρο Σμυρνιό στο έργο «Ο Εξηνταβελόνης» του Εθνικού Θεάτρου (Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος»)., Δεκέμβριος 2016―Απρίλιος 2017.

Πέρα από την ηθοποιία, στο καλλιτεχνικό ρεπερτόριο του Χρήστου συγκαταλέγονται και άλλες σχετικές δραστηριότητες, όπως η σκηνοθεσία (π.χ. «Παπουτσωμένος γάτος», «Αντίστροφη Ψυχολογία», «Η άλωση της Κωνσταντίας»), η στιχουργία για τα τραγούδια στον «Παπουτσωμένο γάτο», η μουσική επιμέλεια για διάφορες παραστάσεις («Λίστα γάμου», «Σιδεράδες», «Η άλωση της Κωνσταντίας») και η ηχητική επένδυση παραστάσεων (π.χ. «Αναζητώντας τον Οιδίποδα»). Το 1996, μαζί με τη γυναίκα του, Ασπασία Κράλλη (ηθοποιό, μίμο, καθηγήτρια παντομίμας και μαθήτρια του Μαρσέλ Μαρσό στο Παρίσι) «δημιούργησαν το «Από Μηχανής Θέατρο» μετατρέποντας ένα παλιό εργοστάσιο σ’ ένα σύγχρονο, καλαίσθητο και λειτουργικό θεατρικό χώρο»[6]

Θα ήταν μεγάλη παράλειψη εκ μέρους μου αν δεν αναφερόμουνα αναλυτικότερα στη δεύτερη βασική ιδιότητα του Χρήστου Βαλαβανίδη, αυτή του λογοτέχνη (ποιητή). Μέχρι τώρα έχει εκδώσει τρεις ποιητικές συλλογές:

  • (1) ΠΟΙΗΜΑΤΑ 1962-1970, εκδόσεις Κέδρος, 1970
  • (2)«Είκοσι οχτώ Ποιήματα», Εκδόσεις «Των Φίλων», Αθήνα 1974
  • και (3) «Ανοιχτή Ακρόαση», Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2007. Η  τελευταία  συλλογή του, «περιλαμβάνει τα ανέκδοτα ποιήματα μιας δεκαετίας περίπου, καθώς και ένα αναδρομικό ανθολόγιο από προηγούμενες συλλογές και δημοσιεύσεις με ποιήματα που ο ποιητής θεωρεί ότι άντεξαν στο χρόνο. Ποιήματά του υπάρχουν τυπωμένα σε διάφορες ελληνικές και ξένες ανθολογίες.[7] Ο επισκέπτης μπορεί διαβάσει ένα δείγμα από την τελευταία ποιητική συλλογή του Χρήστου Βαλαβανίδη ενεργοποιώντας τη σχετική σύνδεση στο τέλος του βιογραφικού του.

Κατά δική του ομολογία, ο Χρήστος είναι ένας άνθρωπος οξύθυμος αλλά δίκαιος. Απεχθάνεται την αναξιοκρατία, την «ταύτιση με ένα ρόλο» και τη μετριότητα όχι μόνο  στον καλλιτεχνικό τομέα αλλά γενικά σε όλους τους τομείς της ζωής των Ελλήνων. Θεωρεί ότι «Τα πράγματα γίνονται πολύ πρόχειρα πια», ενώ ο ίδιος είναι «τελειομανής». Λέει ότι δεν ανήκει «πουθενά, ούτε καν σε πολιτικό κόμμα, αυλές, ομάδες». Σύμφωνα με τον ίδιο, «το πλήγμα της Ελλάδας σήμερα είναι η έλλειψη Πολιτισμού…». Ωστόσο, δεν τα παρατά. Πιστεύει στους Έλληνες και στο ένστικτό τους[8].

Και μια συμβουλή για τους νεότερους που φιλοδοξούν να ακολουθήσουν το επάγγελμα του ηθοποιού:

«Στα 72 του χρόνια, ο αναγνωρισμένος ηθοποιός έχει δοκιμαστεί σε όλα τα είδη της υποκριτικής, στην τηλεόραση, τον κινηματογράφο και το θέατρο, αποφεύγοντας την ταύτισή του με ένα είδος. «Δεν μου αρέσει καθόλου η ειδίκευση, να επαναλαμβάνω τον εαυτό μου. Στην τηλεόραση μου πρότειναν να παίξω ρόλους που έκαναν επιτυχία και δεν το δέχθηκα. Μου στοίχισε σε χρήματα, αλλά είχα την ησυχία μου. Γι’ αυτό, όσο ειδικεύονται οι ηθοποιοί και παίζουν μόνο μια νότα, κάποια στιγμή θα βαρεθεί ο κόσμος», τονίζει. Τα χρυσά χρόνια της τηλεόρασης έφυγαν, όπως λέει, και τώρα για να επιτύχει ένας νέος ηθοποιός χρειάζεται θεατρική παιδεία. «Δεν αρκεί η επιτυχία στην τηλεόραση. Λάμπει κάποιος ως διάττων αστέρας και μετά χάνεται. Για να επιτύχει κανείς, χρειάζεται να έχει θεατρικό υπόβαθρο και να είναι καλλιεργημένος…»[9].

Δείγμα του έργου του:

Καλλιτεχνικό Έργο:

Βίντεο κλιπ:

  1. Τηλεοπτική Εκπομπή με τον Κώστα Σπυρόπουλο: https://youtu.be/PottH-4n2SI
  1. Τηλεοπτική εκπομπή με την Ελένη Μενεγάκη: https://youtu.be/bfhpAIYscUc

Αποσπάσματα από την τελευταία του ποιητική συλλογή, «Ανοιχτή Ακρόαση»,  Εκδόσεις Καστανιώτη, 2007.

Σύνταξη και επεξεργασία:

Νίκος Π. Πετρόπουλος

Συντονιστής Επιτροπής Ψ. Μ. Β.

Γλωσσική επιμέλεια: Άννα Μαρτίνου

Μάιος 2017

 

[1] «Ι Show: O  Κόσμος της Showbiz», 27/03/2015: http://www.ishow.gr/personBio.asp?guid=AEB3C323-7B9E-4ABF-8E7E-BBF066FCBE44

[2] Βραβεύτηκε με το βραβείο Α' ανδρικού ρόλου στο φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης, για την ερμηνεία του στην ταινία του Νίκου Νικολαΐδη «Τα κουρέλια τραγουδάνε ακόμα» (Βικιπαίδεια: Η Ελεύθερη Εγκυκλοπαίδεια):

"https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Χρήστος_Βαλαβανίδης&oldid=6232456"

[3] Ο επισκέπτης μπορεί να παρακολουθήσει τα βίντεο ενεργοποιώντας τις σχετικές συνδέσεις στο τέλος του βιογραφικού του.

[4] Χρήστος Βαλαβανίδης: Επανέρχεται στο θέατρο 20 μήνες μετά το εγκεφαλικό, «Πρώτο Θέμα», 12/12/2016  

[5] Ο «Εξηνταβελόνης» είναι μετάφραση-απόδοση του Φιλάργυρου του Μολιέρε από τον Κωνσταντίνο Οικονόμου. Βλ. «Χρ. Βαλαβανίδης: ‘Ένα γέλιο που ο θεατής θα πάρει μαζί του’»  του Σάκη Ιωαννίδη, «Η Καθημερινή» 23 Απριλίου 2017.   

[6] «Ι Show: O κόσμος της Showbiz, ο. π. και Βικιπαίδεια, ο. π.

[7] «Ι Show: O κόσμος της Showbiz, ο.π.

[8]  Τζίνα Δαβιλά,» Χρήστος Βαλαβανίδης: ο ανένταχτος», protagon.gr,  2 Ιουλίου 2014.

[9] Σάκης Ιωαννίδης, ο.π.