ΨΗΦΙΑΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΛΑΧΟΚΕΡΑΣΙΑΣ

skiritida

Την εποχή που σε παγκόσμια κλίμακα τα δάση αφανίζονται, λόγω της αυξανόμενης υπερθέρμανσης, της ερημοποίησης, της υπερδόμησης και των καταστροφικών πυρκαγιών, οι Βλαχοκερασιώτες, οι Κερασιώτες, οι Κολλινιάτες και οι Καλτεζιώτες έχουν την τύχη να περιβάλλονται από το Δάσος Σκιρίτιδας – έναν τεχνητό δρυμό – στην περιοχή της αρχαίας Σκιρίτιδας, Αρκαδίας. Στην περιοχή αυτή προϋπήρχε πυκνό δάσος, το οποίο όμως είχε ξεριζωθεί εξ αιτίας της υλοτόμησης μετά την έναρξη της Επανάστασης.

Την αναδάσωση της περιοχής, για οικολογικούς και οικονομικούς λόγους, οραματίστηκε ο Δασολόγος και πρωτοπόρος οικολόγος, Αναστάσιος Γ. Στεφάνου, όταν επέστρεψε στην ιδιαίτερη πατρίδα του την Κερασιά (Αρβανιτοκερασιά) Αρκαδίας τη δεκαετία του 1910 μετά τις σπουδές του στη Γερμανία.

Το όραμά του έγινε πραγματικότητα πέντε δεκαετίες αργότερα, στις αρχές της δεκαετίας του 1960, όταν ο Στεφάνου ήταν Πρόεδρος της Ένωσης Κερασιωτών, μετά από πρωτοβουλία της Ένωσης (με έδρα την Αθήνα), τη συμπαράσταση των εν Αθήναις συλλόγων όμορων χωριών (Βλαχοκερασιάς, Κολλινών και Καλτεζιών) και τη χρηματοδότηση από το κράτος. Στη δενδροφύτευση πήραν μέρος κάτοικοι, άνδρες και γυναίκες, όλων των γύρω χωριών (Κερασιά, Βλαχοκερασιά, Κολλίνες, Καλτεζιά, Αλεποχώρι, Μαυρογιάννη). Το ημερομίσθιο κυμαινόταν από 30 έως 50 δρχ. ανάλογα με το έργο (π.χ. σκάψιμο γούβας, φύτευση), ενώ υπήρχε και πρόβλεψη για ένα δώρο για όσους δούλευαν 7 συνεχόμενες ημέρες.

Αρχίζουμε την παρούσα θεματική ενότητα με φωτογραφικό υλικό και υπερσυνδέσεις που αφορούν στον Αναστάσιο Γ. Στεφάνου και στη δημιουργία του τεχνητού δάσους και συνεχίζουμε με ενδεικτικό φωτογραφικό υλικό για την τη χλωρίδα, την πανίδα, τα τοπία και την προστασία του Δάσους Σκιρίτιδας. Οι υπερσυνδέσεις επικεντρώνονται στον εμπνευστή και το ιστορικό δημιουργίας του Δάσους Σκιρίτιδας. Αξιοπρόσεκτο είναι το άρθρο της Κικής Κατσαφάνα, το οποίο προβαίνει σε μια επισκόπηση της ζωής και του έργου του Αναστ. Στεφάνου, ως στελέχους της Δασικής Υπηρεσίας του Υπ. Γεωργίας, έργο, το οποίο ξεπερνά τα στενά όρια της ιδιαίτερης πατρίδας του. Μεγάλη λύπη αλλά και οργή προκαλεί η αποκάλυψη της Κικής ότι ο ανδριάντας το Στεφάνου στην καρδιά του δάσους έχει καταστραφεί από ασυνείδητους. Όπως και η ίδια επισημαίνει, είναι χρέος όλων των σωματείων/συλλόγων που συνέπραξαν στη δημιουργία του δάσους να συμπράξουν τώρα και στην αποκατάστασή του ανδριάντα. Χρέος προς τον πρωτοπόρο της αειφόρου ανάπτυξης, χρέος στις νεότερες γενιές να προστατέψουμε την πολιτισμική κληρονομιά μας.

 Εξίσου αξιοπρόσεκτα είναι και τα επιλεγμένα αποσπάσματα από τις εκδόσεις της «Ένωσης Κερασιωτών» Αρκαδίας, τα οποία επικεντρώνονται στο Δάσος Σκιρίτιδας και επιμελήθηκε ο ίδιος ο Τάσος Στεφάνου. Εδώ θα βρείτε το σκεπτικό της ίδρυσης του τεχνητού δάσους, τη συστηματική τεκμηρίωση της πρότασης των σωματείων Αττικής στο Υπ. Γεωργίας, τους συντελεστές του εγχειρήματος, τη διαδικασία αναδάσωσης και τα οράματα του Στεφάνου μετά την περάτωση του έργου, τα οποία ακόμη αναμένουν την πραγμάτωσή τους. Σημειώνουμε, τέλος, ότι η δημιουργία του τεχνητού Δάσους Σκιρίτιδας ήταν ένα από τα πεπραγμένα της «Ένωσης Κερασιωτών» που συνετέλεσαν στην βράβευσή της από την Ακαδημία Αθηνών[1].

Μια πολύ ενδιαφέρουσα υπερσύνδεση αφορά σε δυο άρθρα του Καθ. Παναγιώτη Παναγούλια που αναδημοσιεύουμε από τη «Φωνή του Χωριού μας» (Μάρτιος-Ιούνιος 1988) και τα οποία εμπεριέχουν πολύτιμα στοιχεία για τα χαρακτηριστικά του δάσους και για την ζωή των «παλιών ανθρώπων» (Βλαχοκερασιωτών) που κατοικούσαν και δούλευαν στην περιοχή του Δάσους Σκιρίτιδας. 

Ολοκληρώνουμε την ενότητα με φωτογραφικό υλικό και υπερσυνδέσεις που αφορούν στο Μονοπάτι της Βλαχοκερασιάς, το οποίο διασχίζει ένα μεγάλο μέρος του Δάσους Σκιρίτιδας. Το υλικό αυτό επικεντρώνεται στο δημιουργό και πρωτεργάτη του Μονοπατιού, Τάσο Μήτσιο. Μια υπερσύνδεση/άρθρο της Κικής Κατσαφάνα μας εξιστορεί το κίνητρά του, τη μεταφορά της τεχνογνωσίας του στην ιδιαίτερη πατρίδα του, την εξερεύνηση και χάραξη του Μονοπατιού καθώς και τις πολλαπλασιαστικές συνέπειες στην τοπική οικονομία. Το σχετικό υλικό εμπλουτίζεται με μια υπερσύνδεση/βίντεο κλιπ από το YouΤube, το οποίο μας μεταφέρει εικονικά στα εναλλασσόμενα μαγευτικά τοπία της διαδρομής, στην πολύχρωμη χλωρίδα, στα ερείπια μύλων/νεροτριβών που κάποτε έσφυζαν από ζωή αλλά και σε ενεργές πηγές (βρύσες), όπου παλιότερα ξαπόσταιναν οι αγρότες και τα ζωντανά τους, ενώ τώρα μπορούν να ξεδιψάσουν οι πεζοπόροι.

Η παρούσα ενότητα μπορεί να εμπλουτιστεί με επιπλέον υλικό (φωτογραφίες, ντοκουμέντα, αφηγήματα ή βίντεο κλπ), για το Δάσος Σκιρίτιδας και το Μονοπάτι Βλαχοκερασιάς, που έχουν στα ιδιωτικά τους αρχεία, συμπατριώτες, επισκέπτες και πεζοπόροι. Ντοκουμέντα για την απαλλοτρίωση ιδιωτικών εκτάσεων προκειμένου να γίνει το τεχνητό δάσος θα ήταν πολύτιμα. Επίσης, μια πληρέστερη μελέτη για τη χλωρίδα και πανίδα τους Δάσους Σκιρίτιδας θα είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Τέλος, ενδιαφέρον θα είχαν και μελέτες για την κατάσταση των καρποφόρων δέντρων (π.χ. καστανιών, καρυδιών κτλ.) που φυτεύτηκαν στο δάσος και, γενικότερα, για τη βιωσιμότητα του δάσους.

Νίκος Πετρόπουλος
Συντονιστής Επιτροπής Ψ. Μ. Β.

Πατήστε εδώ ή στην επάνω εικόνα για μία περιήγηση στο φλίπινγ μπουκ.

 


[1] Τις ευχαριστίες μας στη Άννα Χατζοπούλου,  Γενική Γραμματέα της «Ένωσης Κερασιωτών», για την εξαιρετική συνεργασία και τη συμβολή της στην τεκμηρίωση της παρούσας «εισαγωγής».  Ευχαριστίες επίσης στον Ηλία Πετρόπουλο και την Ελευθερία Μαργέτη, δύο από τους συμμετέχοντες στη δεντροφύτευση, για τις σχετικές πληροφορίες. 

Νέα του Ψ. Μ. Βλαχοκερασιάς

Χάρτης / Map