ΨΗΦΙΑΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΛΑΧΟΚΕΡΑΣΙΑΣ

Πατήστε στην εικόνα για περιήγηση

Ξεκινάμε αυτό το εικονικό οδοιπορικό με το φυσικό περιβάλλον, το οποίο όμως είναι ουσιαστικά κοινωνικό γιατί κάθε σπιθαμή του συνδέεται με εμπειρίες, παραστάσεις, αναμνήσεις και δραστηριότητες των κατοίκων. Η Βλαχοκερασιά είναι ένα καταπράσινο χωριό που περιβάλλεται από διάφορα υψώματα, τα οποία προστατεύουν τους κατοίκους από τους ισχυρούς ανέμους, ενώ ταυτόχρονα δημιουργούν ευκαιρίες για την εγκατάσταση αιολικών πάρκων. Μετά την είσοδο στο χωριό, αρχίζουμε με μια αεροφωτογραφία πανοραμική άποψη και συνεχίζουμε με την κατάτμηση του χωριού σε τομείς (νότιος, δυτικός κτλ) καθώς το αγναντεύουμε από τους Αγίους Αποστόλους, και καταλήγουμε με τις γειτονιές και τις κατοικίες.

Περισσότερα...

skiritida

Την εποχή που σε παγκόσμια κλίμακα τα δάση αφανίζονται, λόγω της αυξανόμενης υπερθέρμανσης, της ερημοποίησης, της υπερδόμησης και των καταστροφικών πυρκαγιών, οι Βλαχοκερασιώτες, οι Κερασιώτες, οι Κολλινιάτες και οι Καλτεζιώτες έχουν την τύχη να περιβάλλονται από το Δάσος Σκιρίτιδας – έναν τεχνητό δρυμό – στην περιοχή της αρχαίας Σκιρίτιδας, Αρκαδίας. Στην περιοχή αυτή προϋπήρχε πυκνό δάσος, το οποίο όμως είχε ξεριζωθεί εξ αιτίας της υλοτόμησης μετά την έναρξη της Επανάστασης.

Περισσότερα...

Σ' αυτόν που χρωστάμε ευγνωμοσύνη

adr stefanouΣτην περιοχή μεταξύ των χωριών Κερασέας, Βλαχοκερασιάς, Καλτεζών, Κολλινών και Αλεποχωρίου, στο Νότιο δηλαδή μέρος του Νομού Αρκαδίας, ζούσε ο παλιός δρυμός της Σκιρίτιδας, που αποτελείτο από αιωνόβιες σπερματοφυείς δρυς του είδους «πλατίτσας». Τόση ήταν η πυκνότητά του που έλεγαν οι πα­λιότεροι ότι «φίδι δεν το σκιζε». Το δάσος αυτό υλοτομήθηκε και ξεριζώθηκε μετά την ελληνική επανά­σταση από το 1830 -1880 από τους κατοίκους των γύρω περιοχών. Κανένας περιορισμός - καμιά αρχή δεν ενδιαφέρθηκε να σώσει αυτόν τον εθνικό πλού­το, που πολλές φορές μέσα σ' αυτόν ο υπόδουλος λαός κυνηγημένος από τους Τούρκους βρήκε τη σω­τηρία του. Μέσα σε 50 χρόνια ο περίφημος αρκαδι­κός δρυμός εξαφανίστηκε μέχρι ρίζας, οι περίφημες κουτσούρες του τροφοδότησαν τα παμφάγα τζάκια κι έμεινε ο τόπος έρημος.

Περισσότερα...

Ο  δημιουργός του μονοπατιού της Βλαχοκερασιάς

Παιδί αγροτικής οικογέ-νειας, γεννημένο στη Βλαχοκερασιά από το Σταμάτη Μήτσιο και τη Βέρα Γιάννακα, έζησε από μικρός κοντά στη φύση, την αφουγκράστηκε και επηρέασε βαθιά την ψυχή του και την πορεία του. «Από πιτσιρίκος πήγαινα στα πρόβατα - στα Σπληθάρια, ζούσα στα μαντριά, μου άρεσε η ζωή στο βουνό, οι καταιγίδες, τα πουλιά, η ηρεμία… Αλλά και αργότερα που έφυγα από το χωριό, όταν ξαναρχόμουν εξαφανιζόμουνα στα βουνά, μάζευα λάχανα, σαλιγκάρια, πήγαινα στα ποτάμια, τα χαιρόμουν».

Φοίτησε στο Δημοτικό και στο Γυμνάσιο της Βλαχοκερασιάς, τελείωσε την τεχνική σχολή εργοδηγών στην Τρίπολη και σπούδασε σε ΤΕΙ τεχνολόγος-ηλεκτρονικός. Εργάζεται στην ΕΥΔΑΠ και έχει αναπτύξει στον πολιτιστικό της σύλλογο πλούσιο έργο. Είναι αρχηγός του ορειβατικού τμήματός της από το 1990 και διοργανωτής ορειβατικών και πεζοπορικών διαδρομών σε όλη την Ελλάδα. Πριν το 1990 συμμετείχε σε άλλους ορειβατικούς συλλόγους και βλέποντας διάφορα προβλήματα που αντιμετώπιζαν, ηγήθηκε με οραματισμό του ορει-βατικού τμήματος της ΕΥΔΑΠ, ανοίγοντας νέες προοπτικές για την ορειβασία μακριά από την εμπορευματοποίηση.

 Αφιλοκερδώς με τους ανθρώπους που αγαπούν τη φύση πατάει τα βουνά της Ελλάδας, ανεβαίνει στις ψηλότερες κορφές τους και κοιμάται στην αγκαλιά τους με όλες τις συνθήκες: κρύο, ζέστη, χιόνι. Και όχι μόνο τους οδηγεί μέσα στα μονοπάτια κάθε δεκαπέντε μέ-ρες αλλά τους ενημερώνει και για την ιστορία του κάθε τόπου, τη μυθολογία, τις δυσκολίες της πορείας. Για όλες τις διαδρομές μοιράζει φυλλάδια, για να γνωρίζουν οι συνοδοιπόροι του τον τόπο. Μαζί με άλλους ορειβάτες, μαθαίνει και τα παιδιά αναρρίχηση, κατασκηνώνουν στα βουνά και τα μαθαίνουν ν’ αγαπούν τη φύση. Ανοίγει και καινούρια περάσματα στα βουνά. Έχει διανοίξει και με τη βοήθεια άλλων ορειβατών 30 μονοπάτια στην Ελλάδα. « Τελευταία ανοίξαμε καινούριες διαδρομές στα άγνωστα Φρούσια όρη ή Κοκκινόλακα στα Τζουμέρκα, κοντά στη Μεσούντα και συνδέσαμε τις φυσικές ομορφιές με την ιστορία του τόπου. Αναδείξαμε το βουνό, το μονή του Σέλτσου, το φαράγγι του Φάγκου».

Συνεργάζεται αφιλοκερδώς με το ορειβατικό περιοδικό «Ανεβαίνοντας τα βουνά του κόσμου». Περιγράφει τις διαδρομές, αφού τις έχει μελετήσει και περπατήσει και δημοσιεύει χάρτες διαδρομών. Πολλοί χάρτες ανάβασης φέρουν το όνομά του, αφού έχουν εκπονηθεί από τον ίδιο με τις βιωματικές του εμπειρίες και μελετώντας και τους χάρτες του στρατού.

 Περπατώντας τα βουνά της Ελλάδας Άγραφα, Τζουμέρκα, Όλυμπο, Ροδόπη … του γεννήθηκε η επιθυμία να ανοίξει ένα μονοπάτι και στον τόπο μας και πράγματι το πραγματοποίησε μόνος του (το χωριό δεν ήταν εξοικειωμένο με την ορειβατική φιλοσοφία). «Με βάση την ορειβατική μου εμπειρία ήθελα να χαράξω ένα μονοπάτι να περνάμε από όλα τα σημεία που έχουν ιστορία και παράλληλα να απολαμβάνουμε την ομορφιά κατά μήκος του ποταμού. Η πορεία να είναι κυκλική - ελκυστική και όχι πληκτική. Έτσι σχεδίασα στο μυαλό μου 4 τμήματα για το μονοπάτι: η περιοχή του δάσους, το κομμάτι του ποταμού το οποίο τροφοδοτεί τις πηγές του Ευρώτα και στο οποίο βρίσκονται οι μύλοι: Παπαφιλίππου, Μιχαλέικος, Μπικουλέικοι, Τζαβελέικοι, νεροτριβή Χριστόπουλου, το τμήμα που διασχίζει το Μελίσσι (ανείπωτης ομορφιάς με τα καταρρακτάκια που κατεβαίνουν) και το τμήμα δυτικά του χωριού από τον Άγιο-Λια, με εξαίρετη θέα στον Ταΰγετο – Πάρνωνα.

To 2007, αφού έψαξα τη νομοθεσία, άρχισα να ψάχνω τη διαδρομή. Πήγα στο Μελίσσι, ο τόπος αδιάβατος, γεμάτος βάτα, έφτασα στη Λαγκάδα, με μεγάλη δυσκολία βγήκα στο ποτάμι στο φράγμα, προχώρησα στους Μπικουλέικους μύλους που στα παιδικά μου χρόνια έκανα μπάνιο, χάθηκα όλη μέρα (οι δικοί μου ανησύχησαν). Όπου πέρναγα άπλωνα κόκκινη κορδέλα, για να δουλέψω αργότερα. Ήθελα στη διαδρομή να περάσω και από τη βρύση του Ράμμου, ιστορική βρύση, από εκεί έπιναν νερό όσοι δούλευαν στο δάσος και εκεί γινόντουσαν και οι εκδρομές του σχολείου και μαζεύαμε κουκουνάρια αλλά δεν την έβρισκα στο ρουμάνι. Δύο απόπειρες με τον πατέρα μου να τη βρούμε, απέβησαν άκαρπες. Στο τέλος με καθοδήγησε ο Παναγιώτης Γκουμένης, που εκεί κυνήγαγε κοτσύφια και γνώριζε το μέρος, βέβαια νερό δεν υπήρχε, το ρούφαγαν τα μεγάλα δέντρα που ήταν τριγύρω».

Με πολλές δυσκολίες και μεγάλη κούραση σε διάστημα 3 χρόνων άνοιξε ο Τάσος το μονοπάτι 14,5 χιλιομέτρων. «Κατάμαυρος γύριζα το βράδυ από τις σκόνες από τα ρείκια». Άνοιξε το μονοπάτι χωρίς να κόψει ούτε ένα δέντρο, με βαθύ σεβασμό στη φύση. Όπου συναντούσε το μονοπάτι δέντρα, τα παράκαμπτε, μόνο κλάδευε και έκοβε ρείκια και αφάνες. Κάθε δέκα μέτρα χρειαζόταν μια ώρα. Κάποιοι ορειβάτες που είχαν έλθει να δουν την εργασία του βλέποντας το δύσβατο της τοποθεσίας «θα πεθάνεις εδώ!» του είπαν. Δεν το έβαλε κάτω, έφτασε στο τέλος και ένωσε όλα τα σημεία του σχεδιασμού του. Αναβίωσε παλιά αυλάκια που τροφοδοτούσαν γούρνες και αυτές στην συνέχεια περιβόλια, αυλάκια νερόμυλων και νεροτριβών, εγκαταλελειμμένα χωράφια, τοπία που είχαν να πατηθούν από άνθρωπο πάνω από 50 χρόνια αλλά και περιοχές που δεν αποτελούσαν πέρασμα ποτέ από άνθρωπο. Στα δύσκολα μέρη, στους γκρεμούς, έβαλε σκοινιά να πιάνονται οι πεζοπόροι. Στα κομμένα όχτια έσκαψε σκαλοπάτια να κατεβαίνουν, στην αρχή του ποταμού μετά το μύλο του Παπαφιλίππου έφτιαξε γεφυράκι με κορμούς. Επίσης σηματοδότησε την περιοχή βάφοντας διάφορα σημεία με κόκκινο χρώμα και κρε-μώντας βαμμένα κεραμίδια που πήρε από τους γκρεμισμένους μύλους.

 Ψάχνοντας στα ρουμάνια βρήκε και σε δυο σημεία νερό και ανέδειξε δύο πηγές. Η μια στο δάσος πριν κατέβουμε στο ποτάμι και την ονόμασε «Πηγή του Δάσους» και η άλλη στην όχθη του ποταμιού που την ονόμασε «Πηγή του Κώστα», το όνομα του γιου του, που πολλές φορές τον συνόδευε στη διάνοιξη κάνοντάς του παρέα. Έτσι οι ορειβάτες χαίρονται το νερό από τις πηγές καθώς και το νερό από τη βρύση στο Μελίσσι, που δεν παραλείπει κάθε χρόνο να την καθαρίσει. Χαίρονται βέβαια και πολλοί από αυτούς και το μπάνιο στις γούρνες στο ποτάμι, εμπειρία που πολλοί Βλαχοκερασιώτες έχουν απ’ όταν ήταν μικροί.

Άνοιξε ο Τάσος το μονοπάτι και φιλοξενεί τους φίλους της φύσης. Κάθε χρόνο όμως χρειάζεται συντήρηση. «Όταν έρχομαι στο χωριό, πάντα πάω στο μονοπάτι και δουλεύω, γιατί είναι τόσο ζωντανό, πέφτουν δέντρα, αναπτύσσονται θάμνοι που το κλείνουν... Πρόβλημα υπάρχει και με τα σκουπίδια στο Καμίνι, στον Άγιο-Λια… Πηγαίνω, τα μαζεύω, για να είναι ο χώρος φιλόξενος και να μην πάρει και καμιά φωτιά το δάσος».

Σπουδαίο μονοπάτι για τους περιηγητές, μοναδικής ομορφιάς. «Δε μοιάζει με τα μονοπάτια του εξωτερικού. Στο εξωτερικό τα έχουν αναδείξει με δάπεδα κτλ. Εδώ η άγρια φύση, τα νερά, τα φυλλοβόλα δέντρα, τα οπωροφόρα, η σκιά, η βλάστηση, η ζούγκλα, που ξεφεύγει ο άνθρωπος από τα προβλήματα. Και πάντα η φύση στη διαδρομή κάτι μας φιλεύει: κεράσι, σταφύλι, μήλο που βρίσκεται σε παρατημένα χωράφια».

Το μονοπάτι της Βλαχοκερασιάς έχει γίνει πόλος έλξης επισκεπτών για την περιοχή μας. Έχει αναδειχθεί ιδιαίτερα στα περιοδικά καθώς και με το διαδίκτυο στο YouTube όπου υπάρχει χάρτης και φωτογραφικό υλικό. Στους επισκέπτες αρέσει, ενθουσιάζονται πολύ και ο ένας με τον άλλο το διαφημίζουν. Όλοι οι ορειβατικοί σύλλογοι το έχουν βάλει στο πρόγραμμά τους αλλά και ξένοι από το εξωτερικό (Άγγλοι, Ελβετοί) κανονίζουν με πρακτορεία να το περιηγηθούν. Ο ίδιος έρχεται μία φορά το χρόνο με τους ορειβάτες του και τους οδηγεί. Κουβαλάει μαζί και τον αντίστοιχο εξοπλισμό, για να αντιμετωπίσει οποιοδήποτε πρόβλημα.

 Ο Τάσος διαβλέπει και παραπέρα ανάπτυξη της περιοχής. «Έχουν ανοιχθεί και προοπτικές για μανιταρογνωσία καθώς και για ποδηλασία στους αγροτικούς δρόμους του δάσους. θα μπορούσε να αξιοποιηθεί και ο μύλος του Παπαφιλίππου και με την υπερχείλιση του υδραγωγείου να γίνει και μουσείο υδροκίνησης. Οι άλλοι μύλοι δεν μπορούν να αξιοποιηθούν, γιατί θα γίνουν μεγάλες παρεμβάσεις στη φύση. Μόνο οι άκρως αναγκαίες παρεμβάσεις πρέπει να γίνονται. Δεν μπορούν να ανοίγονται δρόμοι παντού».

 Προσέλκυση πεζοπορικού τουρισμού δημιούργησε ο Τάσος για το χωριό. Σχεδόν κάθε Σαββατοκύριακο έρχονται με λεωφορεία πεζοπόροι. Στις 29 Σεπτέμβρη 4 λεωφορεία με εκδρομείς από Συλλόγους ορειβατών από Τρίπολη, Κόρινθο και Αθήνα επισκέφτηκαν το χωριό, για να περπατήσουν στο δάσος και στο μονοπάτι, στις 9 Νοέμβρη άλλα 2… Αφού περπάτησαν, έφαγαν το απόγευμα στην ταβέρνα του Παντελή Μητρόπουλου και της Μαρίας Μπιστόλα εκλεκτά εδέσματα, ήπιαν και τον καφέ τους στα καφενεία του Χρήστου Μάνδρου και του Σπύρου Πέτρου, ψώνισαν και στο περίπτερο, κινήθηκαν τα μαγαζιά. Πέρασαν ωραία, ενθουσιάστηκαν. Μόνο βρύσες δε βρήκαν στο κέντρο του χωριού. «Οι βρύσες για τους επισκέπτες είναι πόλος έλξης. Την έλλειψη εντοπίζουν οι ορειβάτες. Ας γίνει μια πέτρινη βρύση στην πλατεία και μία στην είσοδο του μονοπατιού ή ας λειτουργήσει αυτή που είναι απέναντι από το περίπτερο».

Το μονοπάτι απευθύνεται σε όλους. Έχει άριστη σηματοδότηση. «Απευθύνομαι σε όλο τον κόσμο. Είναι εύκολο και ανοιχτό και στους πρωτάρηδες,  τους «εκκολαπτόμενους» ορειβάτες, φιλόξενο, κοντά στην Αθήνα. Έχει μια μοναδικότητα με έντονη παρουσία νερού και εναλλαγές εικόνων, είναι ζωντανό».

Πινελιές στο έργο του βάζει και ο γιoς του ο Σταμάτης, o οποίος σπουδάζει «τέχνη του δρόμου». Στη δεξαμενή στο Καμίνι έχει ζωγραφίσει ένα παιδί που κοιτάζει το δάσος.

Ό,τι και να πούμε για το έργο του Τάσου είναι λίγο. Τα έργα του μιλάνε μόνα τους. Και βέβαια δεν ξαφνιαζόμαστε, γιατί αυτός που πάτησε την πιο ψηλή κορφή των Άλπεων το Mont Blanc 4.088 μ. και την κορυφή Huauna Potosi στις Άνδεις σε υψόμετρο 6.088 μέτρων και έστησε εκεί την ελληνική σημαία, θα έγραφε ιστορία και για το χωριό του ανοίγοντας το μονοπάτι σε όλους μας και στον τουρισμό.

Ας περπατήσουμε το μονοπάτι, το δικό μας μονοπάτι, να γευτούμε την ομορφιά του και να ανατροφοδοτήσουμε την ψυχή μας, στην αγκαλιά της μάνας γης.

Αγγελική Κατσαφάνα – Μπρούσαλη
Μάιος 2014

Χάρτης / Map