ΨΗΦΙΑΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΛΑΧΟΚΕΡΑΣΙΑΣ

therismos.jpgΟι καλλιέργειες σιτηρών (π.χ. καλαμπόκι, σιτάρι, κριθάρι, βρώμη, σανός, βίκος) εξασφάλιζαν την παραγωγή τροφών για τους κατοίκους και τα οικόσιτα ζώα και αποτελούσαν μια ζωτικής σημασίας αγροτική δραστηριότητα των Βλαχοκερασιωτών. Τα σιτηρά αυτά καλλιεργούνταν συνήθως σε ξερικά (μη αρδευόμενα) χωράφια, κυρίως σε πεδινές περιοχές (ή σε αναβαθμίδες) περιμετρικά του χωριού μας[1]. Δευτερευόντως, σιτοκαλλιέργειες είχαμε και  σε αρδευόμενα χωράφια  ή και στα χειμαδιά, όπου σχεδόν ο κάθε κτηματίας είχε και το αλώνι του.

Ξεκινάμε τον κύκλο της σιτοκαλλιέργειας με το όργωμα[2], συνεχίζουμε με το θέρος, το κουβάλημα του γεννήματος, τη συγκέντρωσή του στις θημωνιές, το αλώνισμα και το κουβάλημα του άχυρου (άχερου) και καταλήγουμε με το άλεσμα (στους αλευρόμυλους). Ο κύκλος της καλλιέργειας των σιτηρών ολοκληρώνεται στην θεματική ενότητα για τα ζυμαρικά μας.

Το φωτογραφικό υλικό συνοδεύεται από μια σειρά υπερσυνδέσεων, οι οποίες περιλαμβάνουν αποσπάσματα από βιβλία, φιλμ και βίντεο κλιπ χωρίς/και με ήχο, αρθρογραφία και αφηγήσεις συγχωριανών. Μεταξύ των υπερσυνδέσεων, αξίζει να μνημονευτούν: (1) ένα απόσπασμα από το βιβλίο του αείμνηστου Αναστάσιου Στεφάνου (Λαογραφία Κερασιάς (Αρβανιτοκερασιάς) Αρκαδίας, 1966) για τα «βασταγά» (γαϊδούρια), τη σημασία τους για τους αγρότες και το χαρακτήρα τους  (2) Δύο άρθρα-αναδημοσιεύσεις από τη «Φωνή του Χωριού μας», της Ελένης Βελισσάρη (6/1992  ) και της Ισμήνης Μάνδρου (9/1998), για το θέρος και το αλώνισμα (3) ένα άρθρο, επίσης αναδημοσίευση από τη «Φωνή του Χωριού μας», του Γιώργου Μητρόπουλου (3/2008) που καταγίνεται με τις ασχολίες των Bλαχοκερασιωτών στο απώτερο παρελθόν με ιδιαίτερη έμφαση στον θέρο (4) η αφήγηση της Κωνσταντίνας Καρκάλα στην Κική Κατσαφάνα για τα «νυχτέρια» τα οποία αφορούσαν και στο ξεφλούδισμα του καλαμποκιού  (5) δύο αφηγήσεις στην Κική Κατσαφάνα, για  τους αλευρόμυλους και τους νερόμυλους της Βάλτενας  (6) ένα βίντεο κλιπ από την θεατρική παράσταση του Γυμνασίου Βλαχοκερασιάς με αντικείμενο τους νερόμυλους (7)  ένα δεύτερο βίντεο κλιπ, από το ντοκιμαντέρ της Αγγελικής Κοντογιάννη (Contis), για το παραδοσιακό και μηχανοποιημένο θέρισμα,  που γύρισε το 2001 κατά την επίσκεψή της στη γενέτειρα του πατέρα της και  (8)  δύο φιλμάκια, χωρίς ήχο,  του υπογράφοντος, για το  παραδοσιακό και μηχανοποιημένο αλώνισμα, που είχε τραβήξει το καλοκαίρι του 1968 κατά την επίσκεψή του στην γενέτειρα.  Πολλές από τις παραπάνω υπερσυνδέσεις (αφηγήσεις, άρθρα, βίντεο κλιπ) δεν περιορίζονται μόνο σε θέματα λειτουργίας των υποδομών εκείνης της εποχής (π.χ. των μύλων) ή στο αντικείμενο ενδιαφέροντος. Επεκτείνονται και σε θέματα κοινωνικού μετασχηματισμού της αγροτικής κοινωνίας καθώς  και στο ρόλο της μετανάστευσης.

Τα κενά υλικού έχουν ήδη επισημανθεί (Βλ. υποσημείωση 2). Αναμφίβολα, τα περισσότερα από αυτά θα μπορούσαμε να τα συμπληρώσουμε με σχετικό υλικό από το διαδίκτυο. Όμως, προτιμάμε υλικό που ενδέχεται να έχουν στα αρχεία τους οι συμπατριώτες. Επιπλέον, πολύτιμο θα μας ήταν και υλικό από τους πολυάριθμους μύλους των Βλαχοκερασιωτών, πριν από την άφιξη του ηλεκτρικού  ρεύματος και την εγκατάλειψή τους.

Νίκος Π Πετρόπουλος
Συντονιστής Επιτροπής Ψ. Μ. Β.

Πατήστε εδώ ή στην επάνω εικόνα για μια περιήγηση στο φλίπινγκ μπουκ.

 


[1] Τα χωράφια είχαν και τα τοπωνύμιά τους, τα οποία μας ανέφεραν οι Γιάννης Ζέππος και Ηλίας Πετρόπουλος: Tου Σιούρη o κάμπος, Τσούκα, Τσερέ, Κάτω Κάμπος, Ζέστανο, Σπλιθάρια, Μεγάλο Σπλιθάρι, Ασπροβούνια, Κανατάκι, του Τζιάμα η Ράχη, Αλαταριές, Κώλυμα, του Τζιούκα, του Μπούζα ο Βράχος, Λουριά, Κάμπος του Αγ. Κωνσταντίνου, Λάζο, Λαδικού, Μακρυπλάι, του Κόκα το Βουνάκι, Μάρση, του Μπαζιώτη η Γκορτσιά, του Ζέλι το Ίσιωμα, Κατσαμπέρια, της Μάρως η Λάκκα, Ζγάβρες, Μπαμπούτσικου, Κάνταλος, Αγία Ελένη, του Ντουρδέλα  η Λάκκα, Μουρτζιές (κοντά στου Ζέλι), Σκαμίτσα,  Αγριοκερασιά, Μέγα Χέρωμα, του Μπολογιάννη η Λάκκα, Κούτουπα, Ρίζες,  στου Μελισσιού τα Βράχια (ή Μελίσσι),  του Μπίλη η Λάκκα, του Ντόκα ή Λάκκα, Μπαλκονάκι, Αγριοκορομπηλίτσα, Κουκουβάγια, του Νικήτα η Πλεύρα, του Γκαβέ οι Χούνες, του Δημήτρουλα οι Χούνες,  Φτερόλακκα, του Κατσαρού το Πηγάδι, του Πράπα τα Λακκάκια, Βατιά, Κριθαράκια, Ψηλή Ράχη, Άσπρο Λιθάρι, του Στρατή η Ράχη, Παλιόλακκα, της Εφτακαρβελούς η Βρύση, του Χαρή η Ράχη, Αγιάννης, Φακή, του Ζέππου η Χούνη, Κροκαλάκια, Μπουζίκι,  Προσήλιο, Τσουγάριζα, του Πράγκα η Λάκκα, του Ασουμάνη η Λάκκα,  Κόπελι, Μουρτζιές (κάτω από το νεκροταφείο), Κεφαλόβρυσο, Ξεροπήγαδο, του Ντέμου τα Περιβόλια, Σγκουριά,Ρεντήρη, Καταβόθρια.

[2] Μας λείπει υλικό από τη σπορά, το βοτάνισμα, το λίχνισμα (διάφορες πρακτικές), το πρώτο [χονδρό] κοσκίνισμα (με το δρυμόνι), το σάκιασμα (τσουβάλισμα) για τη μεταφορά στο σπίτι, την αποθήκευση, το πλύσιμο/στέγνωμα και  το δεύτερο (λεπτό) κοσκίνισμα,  πριν από τη μεταφορά του καρπού στο μύλο για άλεσμα. Για ένα σχετικό εικονογραφημένο γλωσσάρι, οι επισκέπτες μπορούν να ανατρέξουν στο τέταρτο μέρος της μονογραφίας, Βλαχοκερασιά: Ιστορικά, Δημογραφικά και Λαογραφικά Στοιχεία, που γράφτηκε από τον Άγγελο Μπιστόλα κ.α.

Νέα του Ψ. Μ. Βλαχοκερασιάς

Χάρτης / Map