ΨΗΦΙΑΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΛΑΧΟΚΕΡΑΣΙΑΣ

plaka-omogeneis.jpgΜπορούμε να διακρίνουμε δύο ρεύματα Βλαχοκερασιωτών μεταναστών κατά τον 19ο και 20ο αιώνα, το πρωτοπόρο (1880-1920) και το νεότερο ρεύμα (1950-1970). Το πρωτοπόρο ρεύμα είχε ως τόπο προορισμού τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και ειδικότερα την πολιτεία της Πενσυλβανίας και την πόλη του Πίτσμπουργκ.  Το νεότερο ρεύμα είχε ως προορισμό τις ΗΠΑ, την Αυστραλία και τον Καναδά.

Οι νεότεροι που πήγαν στις ΗΠΑ εγκαταστάθηκαν κυρίως σε πόλεις που είχαν εγκατασταθεί οι πρωτοπόροι μετανάστες, συνήθως κοντά σε συγγενείς τους. Στην Αυστραλία εγκαταστάθηκαν κυρίως στο Σίδνεϋ, και στον Καναδά, στο Μοντρεάλ. Η μετανάστευση προς τη Δυτική Ευρώπη ήταν σχεδόν μηδαμινή· μεμονωμένες οικογένειες εγκαταστάθηκαν στη Σουηδία και τη Γερμανία.

Με την ενσωμάτωση στις χώρες διαμονής και την ωρίμανση της 2ης, 3ης, 4ης, και 5ης γενιάς, οι  ομογενείς  στις υπερπόντιες χώρες μετακινήθηκαν  και σε άλλες πόλεις των ΗΠΑ (π.χ. Ρέντινγκ, Σικάγο, Ατλάντα, Βοστώνη), της Αυστραλίας (π.χ. Μελβούρνη, Αδελαΐδα), και του Καναδά (π.χ. Τορόντο). Σύμφωνα με την απογραφή των «απανταχού Βλαχοκερασιωτών» του Συλλόγου Βλαχοκερασιωτών Αττικής (1988-1992), από τους 3.742 Βλαχοκερασιώτες που είχαν καταγραφεί[1]  στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, το 2,5% (94)  έμεναν στον Καναδά, το 7,5% (281) στην Αυστραλία και το 11% (411) στις ΗΠΑ.

Ο βασικός λόγος αποδημίας, είτε των πρωτοπόρων είτε των νεότερων ρευμάτων, Βλαχοκερασιωτών, ήταν οικονομικός. Ειδικότερα, ο μικρός αγροτικός κλήρος, ο άγονος τόπος, η αβεβαιότητα της ετήσιας σοδιάς,  η σκληρότητα της αγροτικής ζωής, οι πολυμελείς οικογένειες και οι υποχρεώσεις έναντι των ανύπανδρων αδελφών/θυγατέρων, σε συνδυασμό  με την υστέρηση της κοινωνικής, πολιτικής και βιομηχανικής ανάπτυξης της χώρας, ανάγκασαν πολλούς νέους να ξενιτευτούν. Κατέφυγαν σε χώρες, όπου τον καιρό εκείνο υπήρχαν προοπτικές για επαγγελματική αποκατάσταση και μια καλύτερη ζωή για τους εαυτούς τους, τα παιδιά τους  και τις οικογένειες που άφησαν πίσω τους.  Ξεπερνώντας τα εμπόδια της γλώσσας και της προκατάληψης κατά των νοτιο-ανατολικών Ευρωπαίων, με σκληρή δουλειά και πολλές θυσίες, στη συντριπτική πλειονότητά τους προκόψανε,  έκαναν τη δική τους οικογένεια, μόρφωσαν τα παιδιά τους, ανταποκρίθηκαν στις υποχρεώσεις της πατρικής οικογένειας και οργάνωσαν συλλόγους για αλληλοβοήθεια, διατήρηση των παραδόσεων και ανάπτυξη της ιδιαίτερης πατρίδας τους. Φυσικά, για τους νεότερους μετανάστες (των ΗΠΑ), τα πράγματα ήταν πιο εύκολα αφού λειτούργησε η «αλυσίδα» της μετανάστευσης και το γόητρο της  γενέτειράς τους, που είχε ανέβει στα μάτια των πολιτών των χωρών υποδοχής μετά τις επιτυχίες στο Αλβανικό μέτωπο (1940-41).

Αρχίζουμε την πλοήγησή μας στην παρούσα ενότητα με μια πινακίδα, αφιέρωμα του Συλλόγου Βλαχοκερασιωτών Αττικής στους ομογενείς, η οποία σηματοδοτεί τη διασπορά των Βλαχοκερασιωτών σε διάφορες πόλεις των ΗΠΑ, της Αυστραλίας και του Καναδά. Συνεχίζουμε με φωτογραφικό υλικό και υπερσυνδέσεις που αφορούν τη δια θαλάσσης μεταφορά των πρωτοπόρων μεταναστών στις ΗΠΑ και την Αυστραλία. Ενεργοποιώντας τις σχετικές υπερσυνδέσεις θα διαβάσετε για το ιστορικό των υπερωκεανίων πλοίων, τις συνθήκες μετάβασης και τα δελτία καταγραφής στο Ellis Island

Στη συνέχεια, επικεντρωνόμαστε σε φωτογραφικό υλικό και υπερσυνδέσεις για τους Βλαχοκερασιώτες στις ΗΠΑ. Ξεκινάμε με το  κλασικό βιβλίο του Σπυρ. Κοτάκη,, «Οι Έλληνες εν Αμερική» (1918), όπου περιλαμβάνονται και τρεις Βλαχοκερασιώτες με τα σύντομα βιογραφικά τους. Ενεργοποιώντας τις σχετικές υπερσυνδέσεις μεταφερόμαστε στον πρόλογο του βιβλίου και σε δύο αφηγήματα για τη ζωή του Αριστείδη Α. Σουρλά, έναν από τους πρωτοπόρους Βλαχοκερασιώτες μετανάστες με σημαντική κοινοτική και επαγγελματική δράση, αλλά με μια αναπάντεχη εξέλιξη. Συνεχίζουμε με φωτογραφικό υλικό, αλλά και υπερσυνδέσεις, που αφορούν και τα δύο ρεύματα μεταναστών και τις δραστηριότητές τους (π.χ. οικογενειακές φωτογραφίες, γάμους, γιορτές, κήπους κτλ.). Ιδιαίτερα πολύτιμες για εμάς είναι οι υπερσυνδέσεις που μας πάνε στον «Κανονισμό της Αδελφότητας Βλαχοκερασιωτών» (1916) και σε μια ανασκόπηση του έργου της Αδελφότητας, η οποία βασίζεται σε συνέντευξη που πήρε η Κική Κατσαφάνα από τον Ορέστη Βελισσάρη, πρώην Πρόεδρο της Αδελφότητας. Κλείνουμε την υπο-ενότητα για τους ομογενείς των Η.Π.Α. με μια μοναδική φωτογραφία από το κοιμητήριο έξω από το Πίτσμπούργκ, όπου κείτεται μια άλλη Βλαχοκερασιά. 

Ακολουθούν φωτογραφικό υλικό και υπερσυνδέσεις με επίκεντρο τη νεότερη μετανάστευση προς την Αυστραλία. Το υλικό επικεντρώνεται στους πρωτεργάτες της οργάνωσης του «Συνδέσμου Βλαχοκερασιωτών Αυστραλίας», σε δραστηριότητες του Συνδέσμου (π.χ. επετείους, συνεστιάσεις, εκδρομές), σε γάμους στην κοινότητα των συμπατριωτών και την επιχείρηση της Φωτεινής Κοπίτα. Για μια ανάγνωση των «όρων μετανάστευσης» προς την Αυστραλία (στ’ Αγγλικά και Ελληνικά), την αφήγηση του Γιάννη Κωτσιόπουλου στην Κική Κατσαφάνα, όπου εξιστορούνται η ίδρυση, το έργο και η διάλυση του Συνδέσμου, καθώς και για μια ματιά στο φιλανθρωπικό έργο της Φωτεινής Κοπίτα, οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να ενεργοποιήσουν τις σχετικές υπερσυνδέσεις.

Κλείνουμε την παρούσα ενότητα με φωτογραφικό υλικό που αφορά σε μια κινητοποίηση ομογενών από Αυστραλία και Η.Π.Α. για την επανέκδοση της εφημερίδας του χωριού μας (Βλ. σχετική υπερσύνδεση) καθώς και με τις «εκδηλώσεις αγάπης» που διοργάνωσε ο «Σύλλογος Βλαχοκερασιωτών Αττικής» προς τιμή των ομογενών από ΗΠΑ και Αυστραλία, σε ταβέρνες του χωριού, κατά τη διάρκεια επισκέψεων των ομογενών στην γενέτειρά τους.  

Η συλλογή μας επιδέχεται περαιτέρω εμπλουτισμού με διαχρονικό υλικό (φωτογραφίες, φιλμ/βίντεο κλιπ και ντοκουμέντα) που να απεικονίζει καταστάσεις στις χώρες διαμονής, ιδίως από εστίες ομογενών που υπο-εκπροσωπούνται στην παρούσα συλλογή μας (π.χ. Μοντρεάλ, Σικάγο, Ατλάντα, Ρέντινγκ, Μελβούρνη κτλ.)[2] 

Ευπρόσδεκτο είναι και υλικό από ομογενείς που να απεικονίζει στιγμιότυπα/εκδηλώσεις στον τόπο καταγωγής (Βλαχοκερασιά). Το υλικό αυτό μπορεί να το έχουν κληρονομήσει από τους προγόνους τους ή το έχουν δημιουργήσει οι ίδιοι κατά τη διάρκεια των επισκέψεών τους.

Νίκος Π. Πετρόπουλος
Συντονιστής Επιτροπής Ψ. Μ. Β.

 Πατήστε εδώ ή στην επάνω εικόνα για μια περιήγηση στο φλίππινγκ μπουκ.


[1] Ενδέχεται τα αποτελέσματα να υποτιμούν τον πραγματικό πληθυσμό, ιδίως τους απογόνους του πρωτοπόρου ρεύματος και αυτούς που δεν είχαν σχέση με συλλόγους Βλαχοκερασιωτών..

[2] Γνωρίζουμε, για παράδειγμα, ότι στο Σικάγο υπήρχε (1989-90) η «Εταιρεία Βλαχοκερασιωτών» Σικάγου («Vlachokerasia Society»), η οποία μάλιστα ήταν και από τους βασικούς χρηματοδότες  της απογραφής των απανταχού Βλαχοκερασιωτών με δωρεά που ανερχόταν στο ποσό των $1,000.00

Νέα του Ψ. Μ. Βλαχοκερασιάς

Χάρτης / Map