ΨΗΦΙΑΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΛΑΧΟΚΕΡΑΣΙΑΣ

kyklos

Γεννιόμαστε, βαφτιζόμαστε, εκπαιδευόμαστε, εργαζόμαστε, δημιουργούμε, παντρευόμαστε, αναπαράγουμε νέες γενιές, γλεντάμε, γερνάμε και πεθαίνουμε. Αυτός είναι ο κύκλος της ζωής, ο οποίος προσδιορίζεται διαφορετικά, αν όχι διαμετρικά αντίθετα, σε διάφορες κοινωνίες, κουλτούρες και περιόδους της ιστορίας. Στην παρούσα θεματική ενότητα, η περιήγησή μας ξεκινά τον κύκλο με το θεσμό του γάμου και κλείνει με το γεγονός του θανάτου.

Ο γάμος άλλοτε και τώρα καταλαμβάνει το μεγαλύτερο χώρο στην παρούσα θεματική ενότητα.

Περιλαμβάνει φωτογραφικό υλικό από τις αρχές του 20ου αιώνα μέχρι τις αρχές του 21ου αιώνα. Ιδιαίτερα πολύτιμες και κατατοπιστικές για τον παραδοσιακό γάμο είναι δύο υπερσυνδέσεις. Η μία αφορά τρία προικοσύμφωνα (1790, 1867 και 1924)[1] και η άλλη ένα ρεπορτάζ μαθητριών του Γυμνασίου Βλαχοκερασιάς για τον παραδοσιακό γάμο. Η διαχρονική παρουσίαση των προικοσυμφώνων επιτρέπει στον επισκέπτη να διαπιστώσει αλλαγές στο θεσμό, στην ενδυμασία της νύφης,τη γλώσσα και τη σημειολογία του εθίμου. Σημειώνεται ότι ο θεσμός της προίκας στην Ελλάδα καταργήθηκε τυπικά με το νόμο 1329 του 1983. 

Εκτός από τις ευχές για να ριζώσει και να ευτυχίσει ο γάμος, οι νιόπαντροι ήταν και συνεχίζουν να είναι και δέκτες ευχών για πολλούς απογόνους. Παλιότερα, η ευχή αυτή έπιανε τόπο και η πλειονότητα των γονέων των παρόντων συνταξιούχων ήταν πολύτεκνοι, με τουλάχιστον 4-5 παιδιά. Τότε, τις γυναίκες τις ξεγεννούσαν κυρίως μαμές, στα σπίτια τους. Καταφέραμε να εντοπίσουμε μια φωτογραφία και μια αφήγηση (Βλ. σχετική υπερσύνδεση) για την Παναγιώτα («Μπολότα») Χριστοφίλου που έφερε στον κόσμο πολλούς Βλαχοκερασιώτες τις δεκαετίες του 1920-1940. Η συλλογή περιλαμβάνει ελάχιστες φωτογραφίες για το μυστήριο της βάφτισης και συγκεκριμένα μία που απεικονίζει ένα αγοράκι, Βλαχοκερασιωτάκι, την ώρα του βουτήγματος στην κολυμβήθρα. Διαθέταμε και σχετικά βίντεο-κλιπ, από τη βάφτιση και των δύο φύλων, αλλά επιφυλαχτήκαμε να τα ανεβάσουμε στο διαδίκτυο για ευνόητους λόγους και γιατί μια τέτοια πρωτοβουλία προϋποθέτει και τη συναίνεση των γονέων.

 Κλείνουμε την παρούσα ενότητα με φωτογραφικό υλικό από κηδείες δυο συμπατριωτών μας – ενός άνδρα και μιας γυναίκας – που μας παραχώρησαν συγγενείς τους. Ξεκινάμε από την τελευταία εν ζωή κατοικία του αποθανόντος, όπου εξελίσσεται το μοιρολόγι[2], ακολουθούμε την παραδοσιακή νεκρώσιμη πομπή προς την τελευταία κατοικία και ολοκληρώνουμε τον επίγειο κύκλο με την ταφή του/της αποθανόντος/αποθανούσας στο νέο νεκροταφείο του χωριού, στους Αγίους Αποστόλους. Το νεκροταφείο έχει τρεις πτέρυγες, και αν κανείς μετρήσει του τάφους, θα διαπιστώσει ότι οι θαμμένοι υπερισχύουν αριθμητικά από τους εν ζωή κατοίκους. Για την ιδιαίτερη σχέση των ζωντανών και των νεκρών συγχωριανών μας, ο/η ενδιαφερόμενος/η καλείται να πλοηγηθεί στο αφήγημα της ομογενούς Θεοδώρας Κοντογιάννη, καθώς αγναντεύει τους μεν και τους δε από το λόφο των Αγίων Αποστόλων (Βλ. σχετική υπερσύνδεση).

Νίκος Π. Πετρόπουλος
Συντονιστής Επιτροπής Ψ. Μ. Β.

Πατήστε εδώ ή στην επάνω εικόνα για μία περιήγηση στο φλίπινγκ μμπουκ.


[1] Το αρχαιότερο προικοσύμφωνο (1790) προέρχεται από το αρχείο του Κων/νου Ν. Μπαζιώτη και αφορά Βλαχοκερασιώτες. Αυτό του 1867 είναι από το βιβλίο του Αναστ. Στεφάνου, Ένωσης Κερασιωτών, Λαογραφία Κερασιάς (Αρβανιτοκερασιάς) Αρκαδίας, 1966, σ. 183, και αφορά ζευγάρι από την Αρβανιτοκερασιά, ενώ αυτό του 1924 (Αρχείο Βασίλη Γ. Στασινού) είναι χειρόγραφο και αφορά ζευγάρι από τη Βλαχοκερασιά.

[2] Δυστυχώς, δεν καταφέραμε να εντοπίσουμε έντυπο ή ηχογραφημένο υλικό από τα χωριά μας. Αν κανείς διαθέτει ή έχει υπόψη του τέτοιο υλικό παρακαλούμε να μας ενημερώσει. Στη σχετική φωτογραφία θα βρείτε και μια σύνδεση στο διαδίκτυο με αντικείμενο το μοιρολόγι σε χωριό της Αρκαδίας.

Χάρτης / Map