ΨΗΦΙΑΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΛΑΧΟΚΕΡΑΣΙΑΣ

istorika photo

Αμέσως μετά τη συγκρότηση της Επιτροπής του Ψηφιακού Μουσείου Βλαχοκερασιάς, θεωρήθηκε σκόπιμη η συγγραφή μιας σύντομης ιστορίας της Βλαχοκερασιάς. Στην πρόκληση ανταποκρίθηκαν τα μέλη της Επιτροπής και εκπαιδευτικοί Άγγελος Μπιστόλας (Δάσκαλος) και η Άννα Μαρτίνου (Καθηγήτρια Αγγλικής και Ελληνικής Γλώσσας και Φιλολογίας) (βλ. εικόνα) οι οποίοι στην πορεία διεύρυναν το αντικείμενο ώστε να συμπεριλάβει σημαντικά δημογραφικά και λαογραφικά στοιχεία για το χωριό μας.

Περισσότερα...

eikona

Το υλικό της παρούσας θεματικής ενότητας περιορίζεται στους αγώνες της νεότερης ελληνικής ιστορίας, ξεκινώντας με την ελληνική επανάσταση κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία ως γνωστό, εγκαταστάθηκε στον ελλαδικό χώρο μετά την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως το 1453. Μετά την επιτυχή έκβαση της επανάστασης, ξεκίνησε σιγά-σιγά η συγκρότηση του νεοελληνικού κράτους. Ο αγώνας του 1821 εξασφάλισε την απελευθέρωση της Πελοποννήσου και μέρους της Στερεάς Ελλάδας. Ακολούθησε η προσάρτηση της Θεσσαλίας (1881), της Μακεδονίας μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους (1913), της Θράκης και των νησιών του Αιγαίου (πλην των Δωδεκανήσων) μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο (1919), και των Δωδεκανήσων μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο (1947)[1]. [Αναμφίβολα, ο νικηφόρος αγώνας των Ελλήνων στο Αλβανικό Μέτωπο και η συμπαράταξή τους με τους «Συμμάχους» (νικητές) διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στις κατακτήσεις της Ελλάδας μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο].

Περισσότερα...

kyklos

Γεννιόμαστε, βαφτιζόμαστε, εκπαιδευόμαστε, εργαζόμαστε, δημιουργούμε, παντρευόμαστε, αναπαράγουμε νέες γενιές, γλεντάμε, γερνάμε και πεθαίνουμε. Αυτός είναι ο κύκλος της ζωής, ο οποίος προσδιορίζεται διαφορετικά, αν όχι διαμετρικά αντίθετα, σε διάφορες κοινωνίες, κουλτούρες και περιόδους της ιστορίας. Στην παρούσα θεματική ενότητα, η περιήγησή μας ξεκινά τον κύκλο με το θεσμό του γάμου και κλείνει με το γεγονός του θανάτου.

Ο γάμος άλλοτε και τώρα καταλαμβάνει το μεγαλύτερο χώρο στην παρούσα θεματική ενότητα.

Περισσότερα...

 

sign

Η ενασχόληση με την κτηνοτροφία και τις σιτοκαλλιέργειες (Βλ. Οικονομία–Παραγωγή) αποτελεί προαπαιτούμενο για την παρούσα θεματική ενότητα, αφού τα υποπροϊόντα τους (το γάλα και το αλεύρι) είναι βασικά συστατικά για την παρασκευή και το μαγείρεμα ζυμαρικών. Τα ζυμαρικά που πραγματεύεται η παρούσα θεματική ενότητα είναι δύο μακράς διάρκειας (τραχανάς και χυλοπίτες) και δύο βραχείας διάρκειας (ψωμί και πίτες). Η παρασκευή του τραχανά (γλυκού και ξινού) και των χυλοπιτών (για την ακρίβεια των χυλοπιτακιών) αποτελούσε παλαιότερα μια βασική απασχόληση των αγροτικών οικογενειών, ιδίως των γυναικών, δεδομένου ότι η κατανάλωση κρέατος θεωρούνταν μια πολυτέλεια (το έτρωγαν τα Χριστούγεννα και το Πάσχα), ενώ τα ζυμαρικά, μαζί με τα λαχανικά και τα υπο-προϊόντα τους, αποτελούσαν για όλους σχεδόν τους Βλαχοκερασιώτες τις κύριες πηγές διατροφής.

Περισσότερα...

Από τις Σκάφες και τις Νεροτριβές στ’ Αυτόματα Πλυντήρια[1]

Τskafi.jpgο πλύσιμο των ρούχων γινόταν κοντά στις πηγές νερού, όπως στα ιδιωτικά και δημόσια πηγάδια, στις αυλές των σπιτιών, στα ρέματα που υπήρχαν στα όρια του χωριού, στα ποτάμια που πότιζαν τα χωράφια και στις νεροτριβές που τροφοδοτούνταν από τα ποτάμια με άφθονο νερό. Σε περίπτωση που το νερό από το δικό τους πηγάδι ήταν γλυφό και δεν έκοβε (για δημιουργία σαπουνάδας), οι γυναίκες κουβαλούσαν νερό από τα ρέματα και τα δημόσια πηγάδια του χωριού κοντά στα σπίτια τους. Το νερό, το κουβαλούσαν στα σπίτια τους με τενεκέδες που κουβαλούσαν στα χέρια ή σε βούτες φορτωμένες στα υποζύγιά τους.

Περισσότερα...

paradosiakes

 [1]Οι ενδυμασίες μιας τοπικής κοινωνίας, όπως και τα άλλα υλικά και άυλα στοιχεία ενός πολιτισμού (π.χ. ήθη και έθιμα, τεχνολογία, γλώσσα κτλ.) αντανακλούν πολλαπλές ιστορικές επιρροές, βρίσκονται συνεχώς σε εξέλιξη και σηματοδοτούν την καταγωγή, την προέλευση, την κοινωνική τάξη και τη θέση του ατόμου που τις φορά. Στην περίπτωση της χώρας μας, καθοριστικές ήταν οι επιδράσεις της κλασικής Ελλάδας, του Βυζαντίου, της Τουρκοκρατίας, της Ενετοκρατίας, της Επανάστασης του 1821 και της Ορθοδοξίας.
Φυσικά, κάθε περιοχή βίωσε διαφορετικά τις παραπάνω επιρροές. Διαφορετικό ήταν και το αποτέλεσμα, ανάλογα και με τις τοπικές, γεωγραφικές, κλιματολογικές και πολιτισμικές συνθήκες.

Περισσότερα...

provata.jpg

Με τον όρο «λαϊκές τέχνες» αναφερόμαστε σε δημιουργίες, που πραγματεύονται γενικά παραδοσιακά θέματα και περιλαμβάνουν ένα ευρύτερο φάσμα τεχνών όπως (α) τη χειροτεχνία (π.χ. το κέντημα, το γνέσιμο, την ύφανση με αργαλειό, την κεραμική και την κατασκευή κουτάλας, μαγκούρας και κλίτσας από δέντρα της περιοχής) και (β) την καλλιτεχνική έκφραση (π.χ. τη ζωγραφική, την ποίηση, το τραγούδι, τη μουσική και την αγιογραφία). Αντικείμενα χειροτεχνίας έχουν καλυφθεί σε άλλες θεματικές ενότητες, αλλά και στο Μέρος ΙΙΙ της μονογραφίας Βλαχοκερασιά: Ιστορικά, Δημογραφικά και Λαογραφικά Στοιχεία που συντάχτηκε από τον Άγγελο Μπιστόλα κ.α. (Βλ. Λαογραφία-Παράδοση).

Περισσότερα...

zaxos-profil.jpg
     Γεννήθηκε στις 5 Ιουνίου 1910 ως το τρίτο παιδί από τα εννέα παιδιά της οικογένειας του Ιωάννη και της Αγγελικής Ζάχου, στο χωριό Βλαχοκερασιά Αρκαδίας.
 
     Τελειώνοντας τις βασικές του σπουδές στο Δημοτικό και το Σχολαρχείο, φοίτησε στο  πενταετές Διδασκαλείο Τρίπολης, από το οποίο πήρε το πτυχίο του δημοδιδασκάλου με βαθμό άριστα.
 
     Πρωτοδιορίστηκε ως δάσκαλος στις 4 Μαρτίου 1930 στο μονοθέσιο Δημοτικό Σχολείο του χωριού Μέλισσα του νομού Ξάνθης. Εκεί και παντρεύτηκε το 1933.
 
     Με την κήρυξη του πολέμου το 1940 επιστρατεύτηκε και πολέμησε στο Αλβανικό μέτωπο εναντίον των Ιταλών εισβολέων ως υπαξιωματικός. Με την κατάρρευση του μετώπου, ύστερα από την εισβολή των Γερμανών, επέστρεψε στη Βλαχοκερασιά, μη μπορώντας να πάει στην οικογένειά του στη Θράκη, μια και ολόκληρη η περιοχή είχε παραχωρηθεί από τους Γερμανούς κατακτητές  στους συμμάχους τους Βούλγαρους. Έτσι στις 14.6.1941 αποσπάσθηκε ως δάσκαλος στο 3θέσιο Δημοτικό σχολείο της Βλαχοκερασιάς.

Περισσότερα...

Υποκατηγορίες

Κατά τη συνάντησή της τον Δεκαπενταύγουστο του 2017, η Επιτροπή Ψ.Μ.Β. αποφάσισε να προχωρήσει στην δημιουργία ενός νέου φλίπινγκ μπουκ με την ενσωμάτωση του «Μητρώου Αρρένων Βλαχοκερασιάς» στο Ψ.Μ.Β. Η ενσωμάτωση του σχετικού Μητρώου προϋποθέτει ταυτόχρονα την σύσταση μιας νέας υποκατηγορίας (νέας «Θεματικής ενότητας») – με την επωνυμία «Μητρώα Γεννήσεων», η οποία θα περιλαμβάνει (α) το ήδη υπάρχον υλικό (β) το πρόσφατα ενταχθέν υλικό και (γ) το υλικό που πιθανόν να ενσωματωθεί στο μέλλον.

Το υπάρχον υλικό αφορά στο «Μητρώο Αρρένων του Δήμου Μανθυρέας», το οποίο παραδόθηκε από τον ομογενή Σπύρο Ευαγ. Πετρόπουλο στον πρώην Πρόεδρο του Συλλόγου Βλαχοκερασιωτών Αττικής, Άγγελο Μπιστόλα, για μελλοντική αξιοποίηση (Τα Μητρώο είχε δώσει στον Σπύρο Πετρόπουλο ο Θείος του, Ηλιας Πετρόπουλος, ο οποίος είχε χρηματίσει μέλος του Δ.Σ. του 1ου Συλόγου Βλαχοκερασιωτών στο Κολόμβους, Οχάιο). Το σχετικό Μητρώο καλύπτει την περίοδο 1846-1878 και εμπεριέχει τα στοιχεία μητρώου γέννησης αρρένων από τέσσερα χωριά: την Βλαχοκερασιά, την Αρβανιτοκερασιά, το Αλουποχώρι και το Ζέλι. Η Επιτροπή εκφράζει την ευγνωμοσύνη της στον Άγγελο για τη σάρωση του Μητρώου και την παραχώρησή του στο Ψ. Μ.Β.

Το «Μητρώο Αρρένων Βλαχοκερασιάς» (ΜΑΒ) καλύπτει την περίοδο 1837-1953 και αφορά αποκλειστικά στην κοινότητα της Βλαχοκερασιάς. Η φωτογράφιση του σχετικού αρχείου (που μετά την εφαρμογή του Καλλικράτη φυλάσσεται στην Τρίπολη - έδρα του Δήμου Τρίπολης) έγινε από τον ερευνητή-συγγραφέα Πέτρο Σαραντάκη. Τις ευχαριστίες μας στον Πέτρο Σαραντάκη καθώς και στην Βασιλική Λυμπεροπούλου, υπάλληλο του Δήμου Τρίπολης (Τμήμα Δημοτολογίου), για την διευκόλυνση της διαδικασίας φωτογράφισης. Σημειώνουμε ότι στο εξώφυλλο του ΜΑΒ έχουν δημιουργηθεί πέντε συνδέσεις. Οι τρεις πρώτες αφορούν στην πρώτη περίοδο (1837-1936), η τέταρτη στην δεύτερη περίοδο (1937-1949) και η πέμπτη στην τρίτη περίοδο (1950-1953). Οι τρεις περίοδοι αντιστοιχούν σε τρία διαφορετικά μητρώα αρρένων Βλαχοκερασιάς, τα οποία έχουν ενοποιηθεί σε ένα ηλεκτρονικό βιβλίο.

Η νέα υποκατηγορία (θεματική ενότητα), «Μητρώα Γεννήσεων», περιλαμβάνει – κατά αλφαβητική σειρά και αρχαιότητα – τα δύο μητρώα, το Μητρώο Αρρένων Βλαχοκερασιάς και το Μητρώο Αρρένων του Δήμου Μανθυρέας, ενώ ταυτόχρονα αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο ενσωμάτωσης στο μέλλον και μητρώων θηλέων της Βλαχοκερασιάς.

Νίκος Πετρόπουλος

Συντονιστής Επιτροπής Ψ. Μ. Β.

3 Σεπτεμβρίου 2017

Πατήστε στα κατωτερω εικονίδια για να μεταβείτε στα αντίστοιχα μητρώα γεννήσεων.

Νέα του Ψ. Μ. Βλαχοκερασιάς

Χάρτης / Map